Op de hoek van de Sint-Jobsstraat en de Ardevoorstraat in Ezemaal staat de bekende Sint-Jobskapel, net op de taalgrens. Ze is beschermd door het Koninklijk Besluit van 23 oktober 1981. Kadastraal ligt de kapel op de hoek van het veld met het nummer B 395. In 1821 was dit veld 57 a 20 ca groot en eigendom van de weduwe van Joannes Lambertus Vandionant. Thans heeft de kapel zelf het nummer sectie B 395 met de exponent h. Het klein gebouw in classicistische barok van baksteen, met zandsteen voor de onderbouw, wordt bekroond met een stenen kruis. Boven de deur zien we een verweerde steen met 4 namen en een moeilijk leesbare datum. De gegevens over deze kapel in encyclopedieën, boeken, tijdschriften en op het internet zijn onvolledig en soms zelfs verkeerd. Daarom zocht ik zelf in originele stukken naar de oplossing van vele vragen.

In de gevelsteen boven de deur lezen we letterlijk het volgende: ANNO IHS (+ een kruis) 1805 / HUBER VANORLE / MARIA THERESIA / COLLARTS LAM / BERTUS VANDION / AN BARBARA VANORLE. De steenkapper heeft niet alle namen correct genoteerd. De datum is zeker 1805. De onderste krul van de 8 staat iets meer naar rechts. De datum 1705 is verkeerd, vermits de personen op de steen vermeld toen nog niet geboren waren.

Volgens mijn attestaties bestond de Sint-Jobskapel al veel vroeger dan in 1805. Ik geef enkele attestaties: 1626 versus capellam sancti Jobi (PE 5), 1664 eenen bempt gelegen by sint Job (PE 2), 1669 (soo lant als bempt) tusschen St Job ende esemael (SG 690, f. 21v), 1675 bouen sinte Jobs capelle onder Esemael (K 16.163, p. 8), 1702 bij St. Job (Se R2, f. 35v), 1718 boven st iob regenoot die begynen van thienen (SG 691, f. 74v), 1727 a l’hombrouck du cote de st job (SG 692, p. 185), 1729 cappelle st jop (Dal 12/5, p. 29), 1748 Chapelle St Job (Villaret, 51), 1771 verkeerd Chapelle St Roch (Fer), 1774 sous Esemael deseur la Chappelle St. Job (SG 695), 1816 verkeerd Chapelle St Joseph (Arets, alg. plan), 1821 à la chapelle St. Job (Tableau, 5), 1854 verkeerd Chapelle St Joseph (Vdm), 1860 Chapelle St Jop (Popp), 1932 Chapelle St. Job (NGI 33/5), 1957 St. Jobskapel (NGI 33/5-6), enz.

In 1805 werd de kapel gerestaureerd. In de gevelsteen herkennen we de namen van Hubertus Van Orle, Maria-Theresia Collaerts, Lambertus Van Dionant en Barbara Van Orle. Ik heb de moeite gedaan om over deze personen meer te weten te komen in volkstellingen en parochieregisters. Door de fouten die hierin soms aanwezig zijn, was het opzoeken niet altijd gemakkelijk. Volgens de volkstelling van 1796 in Neerheilissem was Hubert van Orle 74 jaar, censier van beroep. Hij was getrouwd met Marie Thérèse Collaerts, 60 jaar oud en afkomstig van Ezemaal. Ze woonde al 36 jaar in Neerheilissem. Bij hen woonde hun dochter Marie Cathérine, 34 jaar oud.

Hubert Vanorle werd geboren op 15 maart 1721 (niet op 25 maart!), als zoon van Sulpice Vanorle en Cathérine Brabant. Zo lezen we in het doopregister: 15 martij 1721 baptizatus est Hubertus filius legitimus Sulpicij van Orle, et Catharinae Brabant. De doopheffers waren de Eerwaarde Heer Hubertus Goffin en Maria Jacoba Dubois (mfm 616979). Sulpitius Vanorle en zijn echtgenote Cathérine Brabant kregen 7 kinderen, waaronder Hubert. Deze trouwde op 13 december 1760 met Maria Theresia Collaerts: praeviis sponsalibus et tribus proclamationibus ordinariis cum dispensatione in tempore clauso matrimonium contraxerunt coram infrascripto hubertus vanorle et maria theresia collaerts vere (met streep hierboven) nostri testes erant carolus collaerts et americus claes. s.g. persoons (mfm 616985). Ze kregen 3 kinderen: Marie Cathérine, geboren op 8 oktober 1761, Marie Thérèse, geboren op  13 februari 1764, en Marie Barbe, geboren op 18 (en niet op 24 maart) 1767. Maria Theresia Collaerts was bij de telling van 1796 60 jaar oud. Ze werd dus geboren in 1736 in Ezemaal, waarvan geen registers vóór 1755 bewaard zijn gebleven. Ze overleed in Neerwinden op 16 april 1801. Hubertus Van Orle, weduwnaar van M.Th. Collaerts, overleed ook in Neerwinden, op 8 december 1801 (cf. de gegevens van Laporte, over Neerwinden).

Marie Barbe of Maria Barbara Van Orle werd geboren op 18 maart 1767 in Neerheilissem, als dochter van Hubert Vanorle en Maria Theresia Collaerts: baptizata est Maria Barbara filia Mariae Theresiae Collaerts, susc. Hubertus Claes et Maria Barbara Collaerts. Ze trouwde met Lambertus Vandionant. Deze werd in Neerwinden geboren op 26 juli 1745: Die vigesima sexta julij 1745 baptizatus est Lambertus filius legitimus Matthiae Van Dionant et Elisabetae Bries. Peter en meter waren Nicolaus Loyaers en Maria Stas uit Neerhespen (mfm 1165188). Lambert trouwde met Barbara Van Orle (of Oerle, Horle) ex Heylissem in Neerwinden op 27 juli 1790 (Laporte, Neerwinden, p. 110). Het echtpaar kreeg 5 kinderen. Lambertus (II) Vandionant werd geboren op 21 maart 1793, Joannes op 4 november 1794, Anna Maria op 28 februari 1797, Matthias op 16 september 1800 en Ludovicus op 23 november 1803 (bij Laporte p. 110 staat verkeerd 12 oktober 1803).

De gegevens zijn opgetekend volgens de Republikeinse Kalender. Zo lezen we dat de vader Lambert (I) Vandionant overleed op 14 germinal an onze (= jaar 11), wat werd gemeld de volgende dag 15 germinal (mfm 2435448). Dit komt overeen met 4 en 5 april 1803. Hij was 60 jaar oud, echtgenoot van Barbe van Orlé, fils de Matthieu Vandionant et de Elisabeth Brees (mfm 741225, index A 2364). Het vijfde kind, Ludovicus of Louis Vandionant, werd geboren op 1 frimaire an douze (jaar 12), aangemeld de volgende dag op 2 frimaire an douze, fils de Lambert Vandionant, cultivateur, décédé, et de Barbe Vanhorlé, son épouse, domicilié à Neerwinden. L’enfant a ete reconnu etre du sexe masculin (mfm 741225). In de tabellen staat verkeerd jaar 13 (mfm 2435448, index A 2364), maar in het origineel lezen we voluit douze, dus het jaar 12. Dit komt overeen met de feiten. De vader Lambert Vandionant overleed vóór de geboorte van zijn vijfde kind Louis. Ten slotte vond ik dat Maria Barbara Vanorlé, de weduwe van Lambert Vandionant, overleed op 12 november 1819 in Neerwinden.

Samengevat. De namen op de gevelsteen verwijzen naar het echtpaar Hubert Van Orlé en Maria Theresia Collaerts. Hun dochter Maria Barbara Van Orlé trouwde met Lambert Vandionant. De familie maakte de gruwelen mee van de slag bij Neerwinden in 1793. De ouders verhuisden van Neerheilissem naar hun dochter en schoonzoon in Neerwinden.

Bibliografie

1. Onuitgegeven bronnen.

Leuven. Provinciehuis.

* Archief en bibliotheek

Tableau de tous les chemins vicinaux (…), 1821. Arrondissement Leuven. Boekdeel A (= gemeenten van A tot L) en B (= L tot Z).

Leuven. Rijksarchief.

* Schepengriffies (SG).

SG 690. Schepenen prothocollen van Ezemaal beginnende onder de secretaris Tibau, 1667. Aanvullingen tot 1701. 101 folio’s.

SG 691. Idem, 1706-1718. 76 folio’s.

SG 692. Idem, begonnen op 6 december 1719. 215 blz.

SG 693. Wettelijke passeringen, 1736-1756. 3 bundels niet gefolieerd.

SG 694. Scabinale akten en goedenissen, 1757-1767.

SG 695. Idem, 1769-1781.

Mechelen. Aartsbisschoppelijk archief.

* Conventualia. Dalscholieren (Zoutleeuw).

Dal 12/5. Figuratief Kaartboek. Opmeting door landmeter G. Beckers. 1729-1732, afgewerkt op 11 februari 1734. 95 bladzijden.

* Parochialia, oud regime. Map Ezemaal met 6 bundels en losse bladen (PE).

PE 1. Goederen, cijnzen, jaargetijden en altaars competerende de pastorij van Ezemaal, 1750.

PE 2. Idem, 1664.

PE 5. Idem, 1626. Mooi boekje.

Tienen. Stedelijk Archief Tienen.

* Kerkarchief van Vlaams-Brabant.

K 16.163. Begijnhof, priesterboek (inkomsten van de pastorie van het Begijnhof), 1675-1680. 72 folio’s.

* Serie A tot en met X, gevolgd door een cijfer.

Serie R2. Aandracht gedaan te Ezemaal, 3 maart 1702. 55 folio’s.

2. Uitgegeven werken

Burgerlijke Stand (BS). Neerwinden. 21 sept. 1802 tot 1 jan. 1881 (A 2364, kast 8).

Delande, Jean. Neerwinden. Naissances de 1800 à 1921. Mariages de 1807 à 1931. Décès de 1807 à 1931. Hélécine, Club de Recherches Historiques et Généalogiques, 2001.

Laporte, Jos. De bevolking van Neerwinden en Wange in de 18de eeuw. Brussel, 1978.

Parochieregisters Ezemaal, DHO 1755-1796. In: Toegangen genealogie. Brussel, Rijksarchief.

Volkstelling jaar IV (1796). Kanton Hoegaarden. Brussel, Rijksarchief, 1988. Hierin: Ezemaal en Neerheilissem.

3. Kaarten

Arets. Kadasterplan van Ezemaal opgesteld door landmeter Arets, 1816. Algemeen plan, detailplans sectie A en B. Te zoeken via Cartesius.

Ferraris (Fer). Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden. 1771-1778.

Nationaal Geografisch Instituut (NGI). Kaartblad XXXIII/5 (1871, 1885) en 33/5 (1932). Idem. Kaartblad 33/5-6 (1957).

Popp, P.C. Kadasterkaart van Ezemaal, circa 1860.

Vandermaelen, Ph. (Vdm) Carte topographique de la Belgique (…), circa 1854. Te lezen via Geopunt.

Villaret. Kaarten van de Franse ingenieurs-geografen, 1745-1748. Blad 51. Hoegaarden-Laar. IGN, Saint-Mandé (FR).